Nederland vergrijst. En ook nog eens steeds vroeger. Begon het aftellen voor werknemers vroeger bij pakweg 60, nu stellen veel véértigers zich al vragen over de verdere invulling van hun leven. Slecht voor de werknemer, de werkgever en de economie, maar ook nog eens onnodig! Fysieke en mentale vergrijzing kunnen we niet beďnvloeden. Maar zogeheten secundaire vergrijzing wel, want we zijn er zelf schuld aan. Secundaire vergrijzing leidt tot het zogeheten 'tunnelperspectief': mensen boven de 40 dreigen vast te lopen in een perverse cirkel van succes in hun baan, teren op dat succes, onvoldoende uitdaging en tenslotte vastroesten. Ze maken zich geen nieuwe of betere vaardigheden eigen, maar verzanden in vervreemding, kennisachterstand en isolatie op het werk.
Van 'ontzien' naar 'investeren in ouderen'
Raar eigenlijk, terwijl de politiek pleit voor langer doorwerken, vloeien oudere werknemers in bedrijven dagelijks als eersten af. Oók bij de overheid! Nederlandse werknemers behoren tot de best gemotiveerde binnen de EU, onze productiviteit tot de hoogste ter wereld. Veel minder goed zijn we in arbeidsparticipatie per jaar en over het werkzame leven. Dat moet én kan anders. Er liggen grote kansen in de verbetering van de inzetbaarheid, energie en productiviteit van mensen. Een betere match tussen mens en werk stelt ons ook in staat de productiviteitsreserves aan te boren van de oudere werknemers die nu verloren gaan. Maar dan moeten we wel toe naar de ontwikkeling van effectief leeftijdbeleid binnen bedrijven.
Leeftijdscan
Effectief leeftijdbeleid brengt een cultuurverandering tot stand, waarin de werknemer verantwoordelijkheid neemt voor zijn presteren en zijn loopbaan en de werkgever de mogelijkheden biedt voor het inzetbaar en productief houden van oudere werknemers. Van 'ontzien van ouderen' verleggen we het accent naar 'investeren in ouderen'.
Effectief leeftijdbeleid begint met een goede risicoinschatting. Wij helpen bedrijven een leeftijdscan te ontwikkelen, waarop de uitgangspunten voor leeftijdbeleid kunnen worden gebaseerd. Daarnaast is tijdige observatie van risicogedrag bij individuele medewerkers belangrijk. Preventieve actie en regelmatig onderhoud zijn effectiever dan reparatie achteraf. Is bewustwording rond leeftijd en productiviteit op gang gekomen en beleid geformuleerd, dan ontstaan vaak verrassende en effectieve oplossingsrichtingen.
Expertisecentrum
In de komende jaren vergrijzen onze arbeidsorganisaties in ijltempo. Het is hoog tijd ons daarop voor te bereiden. Arbo Unie heeft daarom een expertisecentrum leeftijdbeleid ingericht dat de kennis en ervaring op dit gebied bundelt en samen met klanten zoekt naar praktisch werkbare oplossingen. Fysieke en mentale vergrijzing kunnen we niet tegenhouden, secundaire vergrijzing wel. En dat is in ieders belang.
